Piyasa kapalı · Cumartesi kapanış fiyatları

Altın Sözlüğü – Sayfa 2

Altın sözlüğünde altın ve döviz dünyasından 33 kavramın kısa tanımı yer alıyor; terimler harflere göre sıralanmıştır. Bir terime tıkladığınızda ayrıntılı açıklamasına ve ilgili fiyat sayfasına ulaşırsınız.

Döviz sepeti

Yarısı dolar, yarısı eurodan oluşan bir sepetin lira karşılığı. (Dolar/TL + Euro/TL) ÷ 2 işlemiyle hesaplanır. Liranın iki büyük paraya karşı genel seyrini tek rakamla izlemeye yarar.

Efektif kur

Nakit döviz, yani banknot alım satımında uygulanan kur. Banknotun taşınması, saklanması ve kontrolü maliyetli olduğu için makası, hesaptan hesaba yapılan döviz işlemlerindeki kura göre genellikle daha geniştir. TCMB de her iş günü efektif alış ve satış kurlarını ayrıca ilan eder.

Eski çeyrek

Daha önce kullanılmış, takılmış ya da ambalajı açılmış ziynet çeyreği. Ağırlığı (1,75 g) ve ayarı (22) yeni çeyrekle aynıdır. Aşınma riski ve kontrol maliyeti nedeniyle kuyumcular eski çeyreği genellikle biraz daha düşük fiyatlandırır.

Gösterge kur

Resmî işlemlerde referans olarak kullanılan kur. Türkiye'de TCMB her iş günü saat 15.30'da bankalararası piyasada oluşan kurları dikkate alarak gösterge kurları belirler ve ilan eder. Bu kurlar bir işlem fiyatı değildir; vergi, gümrük ve muhasebe işlemlerinde kullanılır.

Gremse

17,50 gram ağırlığında, 22 ayar ziynet altını. İki buçuk tam altın ağırlığına denk geldiği için "iki buçukluk" olarak da anılır ve yaklaşık 16 gram has altın içerir. Ağırlık olarak on çeyreğe eşittir.

Hadde

Kuyumculukta altın ve gümüşü iki silindir arasından geçirerek inceltmeye, levha ya da tel hâline getirmeye yarayan makine. Bilezik ve zincir üretiminde metal bu yolla istenen kalınlığa getirilir. Halk arasında "haddeden geçirmek" deyimi de buradan gelir.

Has altın

İçine başka metal katılmamış 24 ayar saf altın; piyasada binde 995 ya da 999,9 saflıkla işlem görür. Bir takının ya da ziynetin içerdiği saf altın miktarına "has karşılığı" denir ve ağırlığın saflık oranıyla çarpılmasıyla bulunur. Kuyumcu fiyat hesaplarının tamamı has altın üzerinden yapılır.

Hurda altın

Kırılmış, eskimiş ya da artık kullanılmayan takıların eritilmek üzere yalnızca has değeri üzerinden alınıp satılması. Hesapta ağırlık, ayara göre saflık oranı ve has altın alış fiyatı kullanılır. İşçilik ve model bu değerlendirmede yer almaz.

İşçilik

Bilezik ve takının üretimindeki emek, model ve tasarım farkı için altının metal değerinin üzerine eklenen bedel. Kuyumcular bunu gram başına lira tutarı ya da ayar oranına eklenen milyem olarak yazar. Ürün bozdurulurken işçilik çoğunlukla geri ödenmez.

Kapalıçarşı fiyatı

İstanbul Kapalıçarşı'daki kuyumcu ve sarrafların fiziki altın ve döviz alım satımında uyguladığı fiyatlar. Rekabetin yoğun olduğu bu piyasa, Türkiye'de fiziki altın için sık başvurulan bir referanstır. Fiyatlar serbest piyasaya yakın seyreder ama tek tek işletmelere göre farklılaşabilir.

Külçe

Rafineride belirli ağırlıkta dökülmüş ya da preslenmiş saf altın kalıbı. Bir gramdan kilogramlık kalıplara kadar farklı boyutlarda üretilir ve genellikle binde 995 ya da 999,9 saflıktadır. Küçük gramlı külçeler sertifikalı ambalajla satılır.

Makas

Aynı ürünün satış fiyatı ile alış fiyatı arasındaki fark. Bir ürünü alıp hemen geri verdiğinizde oluşacak kaybı, yani işlemin ilk anındaki maliyeti gösterir. Yüzde olarak (satış − alış) ÷ satış × 100 formülüyle hesaplanır ve saat, ürün türü ile kuruma göre değişir.