Çapraz Kurlar
Çapraz kur tablosunda soldaki para biriminin 1 birimi, üstteki para biriminden kaç birim ediyorsa o değer satır ile sütunun kesiştiği hücrede yazar. Hesapta her kurun alış ve satış ortalaması kullanılır.
| 1 birim | USD | EUR | GBP | CHF | JPY | CAD | AUD | TRY |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
 USD | — | 0,893692 | 0,758163 | 0,834961 | 160,02 | 1,4330 | 1,4508 | 49,0865 |
 EUR | 1,1190 | — | 0,848349 | 0,934282 | 179,06 | 1,6035 | 1,6234 | 54,9255 |
 GBP | 1,3190 | 1,1788 | — | 1,1013 | 211,06 | 1,8901 | 1,9136 | 64,7440 |
 CHF | 1,1977 | 1,0703 | 0,908022 | — | 191,65 | 1,7163 | 1,7376 | 58,7890 |
 JPY | 0,006249 | 0,005585 | 0,004738 | 0,005218 | — | 0,008955 | 0,009066 | 0,306750 |
 CAD | 0,697819 | 0,623636 | 0,529061 | 0,582652 | 111,67 | — | 1,0124 | 34,2535 |
 AUD | 0,689263 | 0,615989 | 0,522574 | 0,575507 | 110,30 | 0,987738 | — | 33,8335 |
| TRY | 0,020372 | 0,018206 | 0,015445 | 0,017010 | 3,2600 | 0,029194 | 0,029557 | — |
Çapraz kurlar, iki yabancı paranın birbirine göre değerini TL ya da dolar üzerinden dolaylı olarak hesaplanmış biçimde verir. Bu sayfadaki matris yedi büyük para birimi ile Türk lirasını aynı tabloda buluşturur; böylece "1 sterlin kaç euro", "1 İsviçre frangı kaç yen" gibi soruların cevabını tek bakışta görürsünüz.
Çapraz kur nedir?
Çapraz kur, doğrudan kotasyonu takip edilmeyen iki para birimi arasındaki oranın üçüncü bir para üzerinden türetilmesidir. Türkiye'de bu üçüncü para çoğunlukla TL'dir: sterlin/TL ile euro/TL kurları bilindiğinde sterlin/euro oranı da bulunabilir. Kavramın kısa tanımı çapraz kur sözlük maddesinde yer alıyor.
Çapraz kur tablosu nasıl okunur?
Satır başındaki para birimi "elinizdeki" paradır, sütun başlığındaki ise "karşılığını aradığınız" para. GBP satırı ile EUR sütununun kesiştiği hücre 1 sterlinin kaç euro ettiğini, TRY satırı ile USD sütununun kesiştiği hücre ise 1 Türk lirasının kaç dolar ettiğini gösterir. TRY sütunu her dövizin TL karşılığıdır ve döviz kurları sayfasındaki orta değerle örtüşür. Aynı para biriminin kesiştiği hücreler anlamsız olduğu için tire ile boş bırakılır.
Çapraz kur nasıl hesaplanır?
İki paranın TL kurları birbirine bölünür: A/B = (A/TL) ÷ (B/TL). Varsayımsal rakamlarla, sterlin 54 TL ve euro 47 TL olsaydı 1 sterlin yaklaşık 54 ÷ 47 = 1,1489 euro ederdi. Aynı mantık bütün hücrelere uygulanır:
| Aranan oran | Formül | Varsayımsal sonuç |
|---|---|---|
| Sterlin / euro | GBP/TL ÷ EUR/TL | 54 ÷ 47 ≈ 1,1489 |
| Euro / İsviçre frangı | EUR/TL ÷ CHF/TL | 47 ÷ 50 = 0,9400 |
| Dolar / Japon yeni | USD/TL ÷ JPY/TL | 40 ÷ 0,27 ≈ 148,15 |
| TL / dolar | 1 ÷ USD/TL | 1 ÷ 40 = 0,025 |
Tablodaki rakamlar bu varsayımları değil, sayfanın açıldığı andaki canlı kurları kullanır. Değeri 100'ün üzerindeki hücreler iki, 1 ile 100 arası dört, 1'in altı ise altı ondalıkla yazılır.
Çapraz kur tablosunda hangi para birimleri var?
Matris ABD doları (USD), euro (EUR), İngiliz sterlini (GBP), İsviçre frangı (CHF), Japon yeni (JPY), Kanada doları (CAD), Avustralya doları (AUD) ve Türk lirasını (TRY) kapsar. Bu yedi yabancı para, uluslararası döviz işlemlerinin büyük bölümünü oluşturan ana para birimleridir; dış ticarette, turizmde ve yurt dışı alışverişte aralarındaki orana en sık ihtiyaç duyulur. Körfez paraları, İskandinav kronları ve diğer dövizlerin TL karşılığı genel döviz listesinde yer alır.
Hücreler neden orta kurdan hesaplanıyor?
Her TL kuru için alış ve satışın ortalaması alınır; böylece makas iki kez hesaba girip sonucu çarpıtmaz. Bunun anlamı, matristeki değerin gerçek bir işlemde size uygulanacak fiyat olmadığıdır. Banka ya da büro iki döviz arasında çevirme yaparken birinden alış, diğerinden satış kuru kullanır ve sonuç orta değerden biraz daha az avantajlı çıkar.
Çapraz kur ile parite arasındaki fark nedir?
Parite, uluslararası piyasada kendi başına işlem gören bir orandır; euro/dolar paritesi bunun en bilinen örneğidir. Çapraz kur ise iki ayrı kurdan türetilir. Likit piyasalarda ikisi arasındaki fark çok küçüktür; yine de doğrudan işlem gören oranları görmek isterseniz pariteler listesi daha uygun kaynaktır. Doların genel gücünü tek sayıda izlemek için dolar endeksi sayfasına bakabilirsiniz.
Çapraz kur hangi durumlarda işe yarar?
- Seyahat: İsviçre'den Japonya'ya geçecek biri, İsviçre frangı ile Japon yeni arasındaki oranı TL'ye çevirmeden görebilir.
- Dış ticaret: Euro ile fatura kesip dolarla ödeme yapan bir işletme, iki para arasındaki oranı kontrol etmek için matristen yararlanır.
- Fiyat karşılaştırma: Aynı ürünün sterlin ve euro fiyatlarını kıyaslamak için GBP/EUR hücresi yeterlidir.
Çapraz kur hesaplamasında sık yapılan hatalar
- Yönü karıştırmak: GBP/EUR ile EUR/GBP birbirinin tersidir; biri 1,15 ise diğeri yaklaşık 1 ÷ 1,15 = 0,87 olur. Satır ve sütunu doğru seçtiğinizden emin olun.
- Farklı saatlerin kurlarını birleştirmek: Sabah alınmış sterlin kuru ile akşam alınmış euro kurunu oranlamak, gün içindeki hareket nedeniyle yanlış sonuç verir.
- Alış ve satışı karıştırmak: Bir kurun alışını, diğerinin satışını kullanmak sonucu makas kadar kaydırır; orta kur bu sorunu ortadan kaldırır.
Belirli bir tutarı çevirmek gerektiğinde döviz çevirici işlemin yönüne göre alış ya da satış kurunu kullanarak daha gerçekçi bir sonuç verir. Tablodaki oranlar bilgilendirme amaçlıdır.
Sık sorulan sorular
1 sterlin kaç euro eder?
Tablodaki GBP satırı ile EUR sütununun kesiştiği hücre, 1 sterlinin güncel orta kurdan kaç euro ettiğini gösterir. Gerçek bir çevirmede banka ya da büro kendi makasını ekler.
Çapraz kur tablosundaki TRY satırı ne anlatır?
1 Türk lirasının ilgili yabancı paradan kaç birim ettiğini gösterir. Bu değerler küçük olduğu için altı ondalık basamakla yazılır.
Çapraz kurlar ne sıklıkla güncellenir?
Matris, sayfa her açıldığında o anki canlı TL kurlarından yeniden hesaplanır. Güncel değerleri görmek için sayfayı yenilemeniz yeterlidir.
Bankalar iki döviz arasında aynı oranı mı uygular?
Hayır. Bankalar bir dövizi diğerine çevirirken kendi alış ve satış kurlarını kullanır; bu nedenle tablodaki orta kurdan biraz daha düşük bir oranla karşılaşmanız olağandır.