Yatırım Araçları Getiri Karşılaştırması

Yatırım araçları getiri karşılaştırması, gram altın, gümüş ve başlıca dövizlerin TL karşısındaki yüzde değişimini aynı dönemler için yan yana koyar. Tablo geçmişte gerçekleşmiş fiyat hareketlerini özetler; geleceğe dair bir beklenti ya da yatırım tavsiyesi içermez.

Getiri yüzdesi nasıl hesaplanıyor?

Her hücre = (bugünkü satış fiyatı ÷ dönem başındaki kapanış fiyatı − 1) × 100. Bir varlığın bir yıl önceki kapanışı 100 TL, bugünkü satış fiyatı 130 TL olsaydı "1 yıl" sütununda %30 yazardı. Artışlar yukarı, düşüşler aşağı okla gösterilir. Bugünkü değer olarak satış fiyatının kullanılması, aynı varlığı bugün edinmek isteyen birinin karşılaştığı fiyatı yansıtır.

Tabloda hangi araçlar var?

Gram altın, gümüş, dolar, euro, sterlin, İsviçre frangı ve döviz sepeti karşılaştırılır. Döviz sepeti, yarısı dolar yarısı eurodan oluşan bir göstergedir; tek bir dövize bağlı kalmadan TL'nin genel seyrini görmeye yarar. Hepsi TL cinsinden ölçüldüğü için tablo aynı zamanda TL'nin bu varlıklar karşısındaki değer değişimini de gösterir.

Neden bazı hücrelerde "—" var?

Dövizlerde 2016 sonrasına ait değerler Avrupa Merkez Bankası ve TCMB referans kurlarından gelir; bu yüzden döviz satırlarında beş yıllık sütun da doludur. Altın ürünlerinde ise yalnızca Altın Fiyatı'nın kendi kayıtlarının başladığı günden sonrası mevcuttur. Yeterli geçmişi olmayan hücrelerde "—" işareti yer alır ve kayıtlar biriktikçe bu hücreler kendiliğinden dolar. Kaynakların ayrıntısı veri kaynağı ve metodoloji sayfasında anlatılıyor.

Uzun dönem yüzdesi yıllık orana nasıl çevrilir?

3 ve 5 yıllık sütunlar toplam değişimi gösterir, yıllık ortalamayı değil. Yıllık bileşik oranı bulmak için: yıllık oran = (1 + toplam değişim)^(1 ÷ yıl sayısı) − 1. Örneğin 3 yılda %72,8'lik bir değişim yıllık yaklaşık %20'ye karşılık gelir, çünkü 1,20 × 1,20 × 1,20 = 1,728'dir. Toplam yüzdeyi yıl sayısına bölmek (72,8 ÷ 3 ≈ 24,3) bileşik etkiyi göz ardı ettiği için yanıltıcı sonuç verir.

Değişim neden TL bazında ölçülüyor?

Türkiye'de birikim yapan biri için harcamalar ve gelirler TL'dir; bu yüzden tablo her aracın değerini TL cinsinden izler. Aynı karşılaştırma dolar bazında yapılsaydı sonuçlar çok farklı görünürdü: örneğin dolar satırı her dönemde sıfır olurdu ve TL'deki değer kaybı tablodan tamamen kaybolurdu. TL bazında ölçüm, bir varlığın hem kendi fiyat hareketini hem de TL'nin o varlık karşısındaki seyrini tek rakamda toplar. Bu nedenle yüzdeler, ülkeler arası karşılaştırmalarda değil, TL ile yapılan birikimlerin kıyasında anlamlıdır.

Gram altının TL getirisi neden ons ve kurdan etkilenir?

Gram altının TL fiyatı yaklaşık olarak ons fiyatı ile dolar kurunun çarpımına bağlıdır. Bu yüzden TL bazındaki değişim iki etkinin birleşimidir: (1 + ons değişimi) × (1 + kur değişimi) − 1. Ons %10, dolar kuru %20 artmış olsaydı gram altındaki değişim yaklaşık 1,10 × 1,20 − 1 = %32 olurdu. Tabloda gram altın ile dolar satırlarının çoğu zaman aynı yönde görünmesinin nedeni budur; aradaki fark büyük ölçüde onsun dolar cinsinden seyrinden gelir.

Rakamları yorumlarken nelere dikkat edilmeli?

• Nominal değişim: Oranlar enflasyondan arındırılmamıştır. Reel bir kıyas için aynı dönemin TÜİK tarafından yayımlanan TÜFE değişimini yanına koyabilirsiniz.
• İşlem maliyeti yok: Makas, komisyon ve vergi hesaba katılmaz; gerçek bir işlemde elde edilen sonuç daha düşük olabilir.
• Başlangıç günü etkisi: Dönem başı tek bir günün kapanışıdır; o gün sıra dışı bir hareket olduysa yüzde de bundan etkilenir.
• Satış fiyatı etkisi: Bugünkü değer satış fiyatından alındığı için, varlığı bugün elden çıkaracak biri açısından sonuç alış fiyatı nedeniyle biraz daha düşük olur.
• Boş hücreler: Kayıt süresi yetmeyen hücrelerdeki "—" işareti sıfır değişim anlamına gelmez, yalnızca verinin henüz bulunmadığını gösterir.
• Kısa dönem oynaklığı: 1 aylık değişim kısa vadeli dalgalanmayı yansıtır ve uzun dönemle aynı şekilde okunmamalıdır.

Geçmiş getiri gelecek hakkında bilgi verir mi?

Hayır. Bir aracın geçmiş dönemde gösterdiği değişim, gelecekte de benzer sonuç vereceği anlamına gelmez; kısa dönemde güçlü görünen bir hareket bir sonraki dönemde tersine dönebilir. Tablo ileriye dönük bir beklenti bildirmez ve yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz; yalnızca geçmişte yaşanmış fiyat değişimlerini özetler. Yatırım kararları kişinin risk durumuna, vadesine ve ihtiyaçlarına göre değişir; bu konuda yetkili kuruluşlardan destek alınabilir.

Belirli bir tutar ya da tarih için nasıl hesaplanır?

Tablo sabit dönemler kullanır. Kendi seçtiğiniz bir gün ve tutarla hesap yapmak için geçmiş yatırım hesaplama aracını, 1000 TL'nin farklı araçlarda bugün neye dönüştüğünü görmek için 1000 TL ne oldu sayfasını kullanabilirsiniz. Seyri grafik üzerinde izlemek için altın grafik ve dolar kuru geçmişi sayfaları uygundur.